1/5000 NİP Kentsel Analiz, Nüfus, Donatı, DOP, Ağ & Morfoloji Rehberi

🚀 0. A'dan Z'ye Adım Adım Kullanım Kılavuzu (Tane Tane Başlangıç)

0.1. Eklentiyi Açma ve Panel Yerleşimi

Eklenti QGIS'e yüklendiğinde araç çubuğuna yeşil renkli bir "Tire NİP ve Kentsel Analiz Stüdyosu" butonu eklenir. Ayrıca üst menüden Eklentiler → PLN3113 NİP ve Kentsel Analiz Stüdyosu yolunu izleyebilirsiniz. Tıkladığınızda ekranın sağ tarafına sabitlenen şık bir DockWidget (panel) açılır.

Panelin en üstünde 3 ana sekme yer alır:

• Sekme 1: 🏙️ 1/5000 NİP Fonksiyon, Kapasite ve Donatı → Plan poligonlarından nüfus, donatı yeterliliği, DOP ve kamu-özel dengesini hesaplar.
• Sekme 2: 📊 Kentsel Veri ve Analiz Merkezi → Katman geometri özetleri ve matematiksel nüfus projeksiyonları (Doğrusal, Geometrik, Üstel, İller Bankası).
• Sekme 3: 🏠 Saha ve Bina Bazlı Fiili Nüfus → Kadastro adası ve bina katmanlarını kesiştirerek TAKS, KAKS, kat yüksekliği, yapı nizamı ve fiili nüfusu modeller.

0.2. SEKME 1: 1/5000 NİP Analizi Adım Adım Nasıl Çalıştırılır?

1. NİP Katmanını Seçin: En üstteki "Nazım İmar Planı (NİP) Katmanı" açılır kutusundan projenizdeki 1/5000 plan poligonlarını seçin (Örn: tire_1_5000_nip_poligon).
2. Analiz Modunu Belirleyin: "Analiz Modu" kutusundan iki seçenekten birini seçin:
   • Standart 1/5000 NİP Modu: Plan kararları, kentsel gelişme konut yoğunlukları ve geleceğe dönük imar hakları için kullanılır.
   • Fiziki / Mevcut Durum Modu (TUCBS): Halihazır harita, mevcut kadastro kullanımı veya TUCBS sınıfları için kullanılır.
3. Fonksiyon Sütununu Doğrulayın: Eklenti katmanınızı otomatik tarar ve Ort__Detay, nipfonksiyon veya tucbs_sinifi sütununu kendisi bulur. Gerekirse bu sütunu elle değiştirebilirsiniz.
4. (İsteğe Bağlı) Plan Onama Sınırı ve Yol Katmanı: Eğer elinizde resmi plan sınırı varsa "Plan Onama Sınırı" kutusundan seçin. Böylece yol alanı adaların boşluğundan kesin olarak hesaplanır. Yol çizgileriniz varsa "Ulaşım ve Yol Ağı (Aks)" kutusundan seçerek ortalama yol genişliğini (metre) türetebilirsiniz.
5. Gelişmiş Kurallar Tablosunu İnceleyin ve Düzenleyin (Çok Önemli!): Katmandaki fonksiyonlar otomatik okunur ve 9 sütunlu kurallar tablosuna dizilir (Ayrıntılı sütun açıklamaları aşağıda 0.3'tedir). Buradan dilediğiniz fonksiyonu DOP İçi veya nDOP (DOP Dışı - Hariç) yapabilir, istihdam veya trafik hesabına katıp çıkarabilirsiniz.
6. "NİP Analizini Çalıştır" Butonuna Basın: Büyük yeşil butona basın. Birkaç saniye içinde haritanıza ..._NIP_KAPASITE adında renklendirilmiş yeni bir katman eklenir ve alt paneldeki sonuç sekmeleri dolar!
7. Sonuçları 5 Sekmede İnceleyin:
   • ⚖️ Kamu-Özel & DOP: Plan Onama Alanı, Düzenleme Sahası, Özel Mülkiyet Tahsisi, Kamu Kesintisi ve yasal %45 tavanına uygunluk durumu.
   • 🏛️ Kent Karakteri: Her fonksiyonun toplam alanı ve kişi başına düşen m² payları.
   • 📋 Ek-2 Donatı: Eğitim, sağlık, yeşil alan vb. için yönetmelik standartları ile planda ayrılan miktarların karşılaştırması (YETERLİ / YETERSİZ).
   • 📊 Fonksiyon Dağılımı: Tüm arazi kullanımlarının adet, alan (ha/m²) ve yüzde dağılımı.
   • 📑 Detaylı Rapor: Tarihsel nüfus kıyaslaması ve metodolojik değerlendirme metni.
8. Rapor ve Tabloları Bilgisayarınıza Kaydedin: Alttaki 📥 Tabloları CSV (Excel) Kaydet butonuna basarak 4 analiz tablosunu UTF-8 Excel formatında kaydedebilir; 📄 HTML Raporu Kaydet butonuyla şık bir web raporu alabilirsiniz.

0.3. SEKME 1: Kurallar Tablosunun 9 Sütunu Ne İşe Yarar?

Kurallar tablosu, plandaki her bir arazi kullanımının matematiksel modelde nasıl davranacağını yönettiğiniz kumanda merkezidir:

0.4. SEKME 5: Saha & Bina Morfolojisi (TAKS, KAKS, Spacematrix) Nasıl Kullanılır?

Bu sekme; planlanan geleceği değil, kentin şu anda sahada gerçekte nasıl bir yapılaşmaya sahip olduğunu bina geometrileri ve kat yükseklikleri üzerinden adrese dayalı olarak modeller.

1. Adaları ve Binaları Seçin: "Kadastro / Saha Adaları" kutusundan ada sınırlarınızı (Örn: tire_ada); "Bina Katmanı" kutusundan binalarınızı (Örn: tire_bina) seçin.
2. Parametreleri Belirleyin:
   • Ortalama Hanehalkı Büyüklüğü: TÜİK verisine göre yerel ortalama (Varsayılan: 2.85 kişi/hane) girilidir.
   • Ortalama Daire Alanı: Ortalama konut alanı (Varsayılan: 110 m², gerekiyorsa 90-130 arası değiştirilebilir).
   • İnşaat Net Alan Oranı: Merdiven, asansör, duvar payları düşüldüğünde net konut alanı katsayısıdır (Varsayılan: 0.85).
3. "Saha ve Bina Bazlı Fiili Nüfus ve Morfolojiyi Hesapla" Butonuna Basın: Analiz çalıştırıldığında haritanıza ..._FIILI_NUFUS adında bir poligon katmanı eklenir ve içine 17 adet gelişmiş metrik yazılır!
4. 🎨 1-Tıkla Tematik Harita Butonlarını Kullanın: Analiz bittiği an beliren stil butonlarına tek tıkla basarak haritanızın rengini anında değiştirebilirsiniz:
   • 👥 Nüfus (k/ha) → Ada bazında yaşayan fiili nüfus yoğunluğu kademeleri (0-50, 51-150, 151-300, 301-600, 600+ k/ha).
   • 🏗️ TAKS (GSI) → Taban Alanı Katsayısı / Zemin Doluluk Oranı (0.20 altı seyrek bahçeli, 0.60 üzeri sıkışık bitişik doku).
   • 🏢 KAKS (FSI / Emsal) → Kat Alanı Katsayısı / Emsal (İnşaat yoğunluğu kademeleri: <0.60, 0.60-1.20, 1.20-2.0, 2.0-3.5, >3.5).
   • 📏 Kat Sayısı (L) → Ağırlıklı ortalama bina kat adedi (1 katlı, 2 katlı, 3-4 katlı, 5-6 katlı, 7+ katlı).
   • 🌳 Açık Alan (%) → Ada zeminindeki bahçe, avlu ve boşluk oranı (%0-25 çok az açık alan, %85-100 geniş bahçeli).
   • 🏘️ Yapı Nizamı (A4) → PlanX morfoloji motoruna göre: Ayrık (Mavi), Bitişik / Blok (Kırmızı), Karma (Turuncu), Boş Ada (Gri).
   • 📐 Doku / Spacematrix → Kentsel doku tipolojisi: Seyrek Bahçeli, Orta Yoğunluk, Kompakt Blok, Nokta Kuleler, Geleneksel Doku.

0.5. SEKME 1 & 2: Geometri Onarımı ve Çizim Veritabanı (GeoPackage) Kurulumu

Çizime veya analize başlamadan önce verilerin topolojik sağlığını garanti altına almak ve kurumsal standart kurmak için kullanılır:

• Geometri Onarımı ve Duplike Ayıklama (Sekme 1): CAD'den veya farklı kaynaklardan gelen katmanlardaki kendi kendini kesen çizgileri (self-intersection) onarır. Üst üste binen ada/parselleri SHA-256 geometri hash algoritmasıyla tespit ederek fazladan alan sayılmasını engeller. Hatalı geometrileri kırmızı çarpı simgesiyle haritada gösterir.
• NİP Çizim Veritabanı Kurulumu (Sekme 2): Bakanlık standartlarında MPYY 1.1.7 (87 Fonksiyon Tablosu) veya yerel Genişletilmiş NİP (7 Ana Tablo) şablonunda tek tıkla boş bir GeoPackage (.gpkg) dosyası üretir. Projenize tüm katmanları otomatik yükler ve MPGM standartlarındaki vektörel renk stillerini (QML) anında katmanlara bağlar.

0.6. SEKME 3: Yol Platformu, Bordür ve Otomatik Kavşak Geometrisi

Şehir planlamada yol aksı sadece tek bir çizgi değildir; sağında ve solunda tretuvarı, bordürü ve kavşak kavisleri olan üç boyutlu bir kentsel koridordur:

1. Yol Aksı Katmanını Seçin: Genişlik niteliği taşıyan (örneğin 7m, 10m, 12m, 15m, 20m) çizgi katmanınızı girin.
2. Platform Genişliklerini ve Tretuvar Paylarını Tanımlayın: Eklenti yol genişliğine göre taşıt yolu ve sağ-sol yaya kaldırımı sınırlarını otomatik ofsetler.
3. Teğet Yaylı Kavşak Kavisleri (Fillet): Kesişen sokakların köşelerine imar mevzuatındaki dönüş yarıçaplarına ($R=3m, 5m, 8m, 10m$) uygun teğet yaylar bağlar.
4. İmar Adası Sınırına Kapatma: Çizilen dış bordür çizgilerini otomatik kapatıp poligonlaştırarak imar adalarını tek tıkla oluşturur.

0.7. SEKME 6: Ulaşım Ağı, Space Syntax ve Donatı Yeterliliği (2SFCA)

Kentsel omurgayı, yaya hareketliliğini ve donatıların gerçek erişilebilirliğini en yetkin analitik modellerle çözer:

• Space Syntax (Açısal Entegrasyon & Seçim): Yol ağını açısal dönüş maliyetleriyle analiz eder. NACH_R800 ve NACH_R1200 kentin ana araç/yaya koridorlarını; NAIN ise kentsel canlılık odaklarını bulur.
• Primal Ağ Merkeziliği (Betweenness & Closeness): Düğümlerin şebekedeki kritik aradalık ve yakınlık skorlarını belirler.
• Yol Eğimi Analizi: Sayısal Yükseklik Modelinden (DEM) yol akslarının eğimini (%) hesaplar. Engelli ve bisiklet rotalarını belirler.
• Bina Ön Cephe Servis Noktası: Yapıların ve adaların en yakın yola bağlandığı kapı/giriş noktalarını otomatik türetir.
• OD Matrisi ve Detour Bariyer Analizi: Konut odaklarından donatılara Dijkstra ile en kısa yol ve kuş uçuşu arzu hatlarını çizer. Mesafe sapma oranı (Detour Ratio) 1.35'i aşan aksları kırmızı kesikli çizgiyle "Bariyerli Hat" olarak işaretler.
• Dinamik Yürüme İzokronları (Concave Hull Pedshed): 200m, 400m, 600m gibi istediğiniz mesafeleri girin. Gerçek sokak ağında bütçenin tükendiği noktaları İçbükey Gövde ile sarar. Kuş uçuşu daireyle oranlayarak Pedshed Oranı < 0.40 olan donatıları "İzole / Kopuk Donatı" olarak etiketler.
• 2SFCA Donatı Yeterlilik Modeli: Donatı kapasiteleri ve nüfus talebini mesafe bozulmasıyla iki aşamada dengeler. Donatıların ve imar adalarının Yeterli Kapasite, Aşırı Yüklü veya Kullanılmayan olduğunu renk kodlarıyla belirler.
• A/B Senaryo Karşılaştırması: Mevcut şebeke ile öneri plan şebekesi arasındaki erişim farklarını delta ($\Delta$) olarak haritalandırır.

0.8. Çıktı Sütunları Sözlüğü: "Hangi Sütun Ne Anlama Gelir ve Nasıl Yorumlanır?"

Eklentinin ürettiği tablolardaki ve katmanlardaki sütunların sade ve net anlamları:

🏙️ 1. Planlama 101: Nazım İmar Planı (NİP) ve Tire Bağlamı

1.1. Nazım İmar Planı (1/5000) Nedir?

3194 sayılı İmar Kanunu md. 5 uyarınca Nazım İmar Planı (NİP); onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve kentin genel arazi kullanım kararlarını, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunluklarını ve ulaşım sistemlerini belirleyen 1/5000 ölçekli ana vizyon ve ilke planıdır.

NİP'te ada bazında parsel içi çekme mesafesi veya bina yüksekliği tek tek belirlenmez; bunun yerine yoğunluk aralığı (kişi/hektar - k/ha) ve işlevsel bölgelendirme (zoning) tanımlanır.

1.2. Neden Nüfus ve Kapasite Hesabı Yapılır?

• Planın Taşıma Kapasitesini Anlamak: Çizilen konut ve ticaret adaları kente kaç kişilik yaşam ve çalışma hacmi sunuyor?
• Donatı Yeterliliğini Test Etmek: Planlanan nüfusa yetecek kadar okul, sağlık ocağı, park ve teknik altyapı ayrılmış mı?
• Doygunluk ve Dönüşüm Analizi: Kent fiilen şu anda kaç kişiyi barındırıyor, plan bu nüfusun ne kadar üzerine çıkıyor?

1.3. Tire Kenti Nüfus Gelişimi, Plan Hedefleri ve Metodolojik Kısıtlar

Tire kentinin demografik yapısı incelenirken hem tarihsel plan kararları, hem projeksiyon modelleri, hem de idari yasa değişikliklerinin getirdiği istatistiki dönüşümler birlikte ele alınmalıdır:

👥 2. Kentsel Yoğunluk Kademeleri ve Alt-Üst Sınır Mantığı

2.1. Brüt Yoğunluk vs. Net Yoğunluk

Şehir planlamada yoğunluk genellikle Hektar Başına Kişi (Kişi/Ha - k/ha) olarak ölçülür. 1 Hektar = 10.000 m²'dir.

1/5000 ölçekli NİP düzeyinde parsel ayrımı bulunmadığından, plan adaları üzerinden Brüt Konut Yoğunluğu hesaplanır.

2.2. Neden "Tek Bir Sayı" Değil de "Alt ve Üst Sınır (Aralık)"?

İmar planları statik değil, belirli bir planlama periyodunda (15-20 yıl) piyasa ve dönüşüm dinamiklerine esneklik tanıyan yasal belgelerdir:

• Alt Sınır (Minimum Yapılaşma ve Doluluk): Minimum emsal, geniş bahçeli az katlı kullanım ve ortalama hanehalkının düşük olduğu taban senaryoyu ifade eder.
• Üst Sınır (Maksimum Yapılaşma ve Tam Doygunluk): Plandaki imar haklarının (KAKS, TAKS) tamamen kullanıldığı, tüm adaların doygunluğa ulaştığı kentsel tavan kapasiteyi temsil eder.

2.3. Tire NİP Yoğunluk Standartları Tablosu

2.4. Karma Kullanımlarda (TİCK - Ticaret-Konut) Mekânsal Çarpan Formülü

📋 3. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği (MPYY) Ek-2 Donatı Dengesi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yürürlükteki Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği Ek-2 Tablosu, şehir planlarında kişi başına ayrılması zorunlu olan asgari sosyal ve teknik altyapı standartlarını belirler.

⚖️ 4. Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) ve Kamu - Özel Mülkiyet Dengesi

4.1. DOP (3194 İmar Kanunu md. 18) Nedir?

Düzenleme Ortaklık Payı (DOP); imar düzenlemesine tabi tutulan yerlerde, kentin ihtiyacı olan yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil alan, ibadet yeri ve karakol gibi kamusal alanların bedelsiz olarak kamuya kazandırılması amacıyla özel mülkiyet parsellerinden yasal olarak kesilen ortaklık payıdır.

Yasal Tavan: 7181 sayılı Kanun ile 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi değiştirilmiş ve maksimum DOP kesintisi %40'tan %45'e çıkarılmıştır. Bir imar planı düzenleme sahasında DOP oranı %45'i aşarsa, aşan kısım için idare ya kamulaştırma yapmak zorundadır ya da KOP (Kamu Ortaklık Payı) yöntemine başvurmalıdır.

4.2. Plan Onama Sınırı ile Yol ve DOP Geometrisi

4.3. Ortalama Yol Genişliği Analizi

Eğer eklentiye opsiyonel olarak ulaşım çizgileri (aks katmanı) verilirse; eklenti net yol alanını toplam çizgi uzunluğuna bölerek planın Ortalama Fiili Yol Genişliğini (metre) hesaplar. Bu gösterge, planın taşıt-yaya koridorlarının yeterli ferahlıkta olup olmadığını ispatlar.

💼 5. Kentsel İstihdam ve Ulaşım Çekim Modeli

Planlama sadece gece yaşayan konut nüfusunu değil, gündüz kentin ekonomik canlılığını sağlayan çalışan nüfusu (istihdamı) ve bunun ürettiği trafik akışını da planlamak zorundadır.

5.2. PAU Araç ve Yaya Yolculuk Üretimi (Trip Generation)

• PAU (Passenger Car Unit - Otomobil Eşdeğeri): Otobüs, kamyon, minibüs ve otomobillerin tek bir eşdeğer birime dönüştürülmüş halidir.
• Konut Alanları: Sabah zirve saatte kent merkezine ve sanayiye doğru yolculuk üretir (Ortalama 2.0 - 3.5 PAU/100m²).
• Ticaret ve MİA: Gün boyu ve akşam saatlerinde kentin her yerinden yolculuk çeker (15 - 20 PAU/100m² ve 12 - 15 yaya/100m²).

📐 6. Kentsel Morfoloji, TAKS / KAKS ve Spacematrix Modeli

6.1. TAKS (Ground Space Index - GSI) Nedir?

Taban Alanı Katsayısı (TAKS); bir ada içindeki binaların zemine oturduğu toplam ayak izi alanının (taban m²), o adanın toplam yüzölçümüne (ada m²) oranıdır:

Nasıl Yorumlanır? TAKS değeri 0.0 ile 1.0 arasında değişir.

• TAKS < 0.20 → Çok Düşük Zemin Doluluğu: Adanın %80'inden fazlası açık bahçe ve boştur (Bağ evleri, villa dokusu).
• TAKS = 0.20 - 0.40 → Düşük/Orta Doluluk: Tipik ayrık nizam 3-4 katlı apartman adaları (Tire'nin geniş bahçeli konutları).
• TAKS = 0.40 - 0.60 → Orta/Yüksek Doluluk: Yoğun blok nizam veya az bahçeli geleneksel doku.
• TAKS > 0.60 → Aşırı Yoğun / Bitişik Dokusu: Adanın yarısından fazlası beton ayak iziyle kaplıdır; avlu ve hava koridoru yetersizdir.

6.2. KAKS / Emsal (Floor Space Index - FSI) Nedir?

Kat Alanı Katsayısı (KAKS veya Emsal); adadaki tüm binaların tüm katlarının toplam inşaat alanının, ada alanına oranıdır:

Nasıl Yorumlanır? Emsal kentin düşey yükseklik ve inşaat yoğunluğunu belirler.

• KAKS < 0.60 → Düşük yoğunluklu az katlı kırsal/banliyö dokusu.
• KAKS = 0.60 - 1.40 → Standart kasaba ve ilçe merkezi dokusu (Tire genel karakteri).
• KAKS = 1.40 - 2.50 → Yüksek yoğunluklu çok katlı kentsel doku.
• KAKS > 3.00 → Metropoliten kentsel merkez veya gökdelen/kule adaları.

6.3. Ağırlıklı Ortalama Kat Adedi (Layers - L)

Adadaki binaların kat sayısının taban alanlarıyla ağırlıklandırılmış ortalamasıdır:

6.4. Açık Alan Oranı (%) ve Spacematrix OSR (Open Space Ratio)

Adanın zemininde binaların dışında kalan yeşil, bahçe, otopark ve avlu alanının yüzdesidir:

6.5. Yapı Nizamı (A4) ve Zarf Büyüklüğü (Disjoint-Set Algoritması)

PlanX morfolojik komşuluk grafı standardında binaların birbirine teğetliği ve mesafesi analiz edilir:

• Ayrık Nizam: Adadaki hiçbir bina bir diğerine temas etmez (Mesafe > 0.35m). Binaların etrafı 4 taraftan bahçeyle çevrilidir.
• Bitişik / Blok Nizam: Binalar yan yana ortak duvara (kalkan duvara) sahiptir veya sırt sırta yapışıktır.
• Karma Nizam: Adada hem bitişik diziler hem de tekil ayrık bloklar bir arada yer alır.
• Maksimum Bitişik Dizi (Zarf Büyüklüğü): Birbirine yapışık en uzun bina zincirinin parça sayısıdır. Örneğin yan yana 8 bina bitişik nizam dizilmişse zarf büyüklüğü 8'dir.

6.6. Binaların Şekilsel Kompaklığı (IPQ - Isoperimetric Quotient)

Daire formunda IPQ = 1.0'dır (en kompakt form). Kare formunda 0.785'tir. IPQ değeri 0.50'nin altına indikçe binalar girintili çıkıntılı, enerji/ısı kaybı yüksek ve mimari olarak verimsiz hale gelir.

6.7. Kentsel Doku / Spacematrix Tipolojisi Matrisi

🏠 7. Mevcut Durum Fiili Nüfus Tahmini (Saha & Bina Sayımı)

Eklentinin 3. Sekmesi; Tire'nin fiilen şu anda sahada kaç kişi barındırdığını kadastro adaları ve bina poligonlarının mekânsal kesişimiyle (Spatial Join) modeller:

🎓 8. Stüdyo III (PLN3113) Pafta, Poster ve Jüri Teslim İpuçları

8.1. Bu Çıktıları Paftanızda Nasıl Kullanacaksınız?

1. Kapasite Karşılaştırma Kartı (Doygunluk Analizi):
   Paftanızın sol üst köşesine NİP Nüfusu (Alt: ~21.000, Üst: ~54.000) ile Sahadaki Fiili Nüfus (~101.000) ve TÜİK Merkez Nüfusunu (~62.000) kıyaslayan bir infografik koyun. "Mevcut 1997 planı 54.000 kişiye göre çizilmişken kent bugün fiilen 101.000 kişilik inşaat hacmini barındırmaktadır. Dolayısıyla plan sınırlarına ulaşmış ve meskun alanda aşırı yoğunluk/dönüşüm baskısı oluşmuştur" argümanını kurun.
2. MPYY Donatı Açığı Bilançosu:
   Eğitim alanlarındaki 3.34 m² (açık: 3.16 m²/k) ve Sağlık alanlarındaki 0.73 m² (açık: 0.77 m²/k) açığını kırmızı rozetlerle gösterin. "Vizyon ve stratejimiz doğrultusunda Tire'nin kuzey gelişme aksında 2 adet yeni eğitim kampüsü ve 1 adet bölge hastanesi önerilmektedir" cümlesini doğrudan bu analize bağlayın.
3. DOP ve Mülkiyet Uygulanabilirlik Kartı:
   Eklentinin hesapladığı DOP oranını (%35 - %42) göstererek "Geliştirilen plan kararları 3194 sayılı Kanunun 18. maddesindeki %45 yasal tavanı aşmamakta olup, kamulaştırma yükü getirmeden uygulanabilir niteliktedir" vurgusunu yapın.
4. Morfoloji ve Tipoloji Paftası (1-Tıkla Stiller):
   Sekme 3'te ürettiğiniz TAKS (Zemin Doluluğu), KAKS (Emsal) ve Yapı Nizamı (A4) haritalarını analiz paftanıza 3'lü karşılaştırma dizisi olarak yerleştirin. Hangi adaların nefes alamayacak kadar sıkışık (TAKS > 0.60), hangi adaların ise bahçeli ve ferah olduğunu gösterin.
5. CSV ve Tablo Çıktıları:
   Eklentideki "Tabloları CSV (Excel) Kaydet" butonuna basarak aldığınız 4 tabloyu analiz ve plan açıklama raporunuzun ekler kısmına ve sunum paftanızın analiz tabloları bölümüne doğrudan yapıştırın.

🚶 8B. Kentsel Ağ, Yaya Erişimi, Space Syntax ve Donatı Yeterliliği Metodolojisi

8B.1. Space Syntax: Açısal Entegrasyon ve Seçim (NAIN / NACH)

Geleneksel metrik uzaklık analizlerinin aksine Space Syntax; kent mekanındaki yönelimleri, görsel doğrultuları ve kognitif sapmaları (açısal dönüş maliyetlerini) esas alır:

• NACH (Normalized Angular Choice): Bir yol segmentinin, kentteki tüm başlangıç-bitiş (OD) çiftleri arasındaki en kısa açısal rotalarda yer alma sıklığıdır. Kentin ana hareket omurgasını ve transit yaya/araç akış koridorlarını ($NACH > 1.30$) tespit eder.
• NAIN (Normalized Angular Integration): Bir aksın kentin diğer tüm akslarına ortalama açısal yakınlığıdır. Yüksek entegrasyona ($NAIN > 1.0$) sahip sokaklar kentsel canlılığın, ticari çekirdeklerin ve meydanlaşma potansiyelinin merkezleridir.

8B.2. Primal Ağ Merkeziliği (Betweenness & Closeness) ve Yol Eğimi

Dijkstra topolojik grafı üzerinde hesaplanan Betweenness (Aradalık) merkeziliği, şebeke üzerindeki darboğazları; Closeness (Yakınlık) ise kamu servislerine en hızlı erişilebilen düğüm noktalarını açığa çıkarır. DEM rasterı üzerinden hesaplanan Aks Eğimi (%) ise engelli ve bisikletli erişimi için %5 düz, %5-10 orta, %10-15 dik ve %15+ kritik eğim kademeleriyle erişilebilirlik kısıtlarını ortaya koyar.

8B.3. Dinamik Yürüme İzokronları ve Pedshed (Concave Hull) Analizi

Donatılara (okul, aile sağlığı merkezi, park vb.) erişim incelenirken kuş uçuşu daireler kentsel engelleri ve sokak dokusunu yansıtmaz. Eklentimiz gerçek yol ağı üzerinde bütçenin bittiği tam metrede kırpılmış aks parçalarını İçbükey Gövde (Concave Hull) ile birleştirerek gerçek yürüyüş havzalarını (Pedshed) türetir:

Değerlendirme İlkesi: Pedshed oranı 0.40'ın altında kalan donatılar çıkmaz sokaklar, demiryolları veya topoğrafik engeller nedeniyle "İzole / Kopuk Donatı" olarak etiketlenir ve plan revizyonu gerektirir.

8B.4. 2SFCA (Two-Step Floating Catchment Area) Donatı Yeterlilik Modeli

Kişi başına m² standardı mekânsal dağılımı göstermez. 2SFCA modeli ise donatı kapasitesi ile nüfus talebini ağ mesafesi bozulma fonksiyonuyla ($f(d) = 1 - (d/d_0)^2$) iki aşamada dengeler:

1. 1. Adım: Her donatının hizmet eşiği içindeki nüfus ağırlıklı olarak toplanır ve donatı başına düşen kapasite/talep oranı ($R_j$) bulunur.
2. 2. Adım: Her yerleşim/konut odağının erişebildiği donatıların $R_j$ skorları toplanarak nihai erişilebilirlik puanı ($A_i$) hesaplanır.

Sonuç katmanı hem nokta donatılar hem de ada/bina poligonları üzerinde Yeterli Kapasite, Aşırı Yüklü ve Kullanılmayan / Atıl olarak otomatik tematikleştirilir.

8B.5. Bina Ön Cephe Tespiti ve A/B Senaryo Karşılaştırması

İmar adası veya bina kütlelerinin yola en yakın sınırından türetilen Ön Cephe Servis Noktası, yapıların doğrudan sokağa bağlanmasını sağlar. A/B Senaryo Farkı aracı ise mevcut durum ile öneri plan senaryosu arasındaki erişim mesafesi ve rota iyileşmelerini delta ($\Delta$) haritalarıyla kanıtlar.

📜 9. Resmî Mevzuat, Yönetmelik ve Bakanlık Standartları Bağlantıları