KLIC Viewer

De KLIC Viewer is ontwikkeld om snel het resultaat van een KLIC melding te kunnen bekijken en begrijpen.

Dit is de 1e versie van de KLIC Viewer na de upgrade van QGIS 3 naar QGIS 4. Maar helaas werkt nog niet alles voorheen. Het inlezen van een KLIC levering lukt wel en ook inzoomen op de KLIC Levering met [Ga Naar...]

Wat werkt er nog niet goed.

Met het thema's tabblad, kun je per thema KLIC-objecten aan- en uitzetten, maar na de upgrade kreeg ik die functionaliteit niet werkend. Daarom heb ik besloten het thema"'"s tabblad er tijdelijk helemaal uit te halen.
De [Help...] functie werkt wel onder het Windows besturingsysteem, maar niet meer onder OSX (Apple) en ook niet onder Linux.
het openen van een gezipt bestand met de knop [Open Zip-bestand...] werkt wel onder windows maar nog niet onder linux. Je kunt deze het beste zelf uitpakken en dan naar de folder met daarin het KLIC nummer openen.

Let op! Deze versie ondersteund ook nog niet volledig de laatste versie van KLIC leveringen. Weliswaar worden nog wel alle kabels en leidingen op de kaart getoond, maar niet alle toegevoegde brieven! Met name de brief Eis Voorzorgsmaatregel en de detailtekeningen van de huisaansluitingen ontbreken nog in deze versie. Die zullen op een later moment alsnog worden toegevoegd!

Het is een goed alternatief voor de gratis KLIC viewer die wordt aangeboden door het Kadaster, via https://zakelijk.kadaster.nl/klic-viewer.

Doordat deze viewer onderdeel is van een echt GIS systeem, kun je binnen deze Viewer ook afstanden opmeten en ontwerptekeningen als laag toevoegen, enzovoorts.

In Gebruik wordt het gebruik van de KLIC Viewer verder uitgelegd.
In Over WION wordt in het kort uitgelegd over hoe de leidingen in Nederland door de wet WION worden beschermd en welke rol deze viewer daarin speelt.
In Over Licentie worden de licentie en gebruiksvoorwaarden uitgelegd.
In Over Icoon wordt de achterliggende gedachte van het icoon uitgelegd.

Gebruik

Eerst zal men moeten beschikken over een KLIC levering. Het resultaat van een melding gedaan in het kader van de wet WION noemen we in het vervolg een KLIC levering. Zie ook Over WION hoe je deze kunt verkrijgen. Wanneer je de KLIC levering hebt ontvangen, zal het eerst een ingepakt zip-archief zijn.

De KLIC Viewer heeft voorlopig twee tabbladen, Berichten en Opties. Na het opstarten opent deze altijd eerst het tabblad Berichten want eerst dient een KLIC levering te worden ingelezen.

Gebruik de knop [Open Folder...] wanneer u een al uitgepakt KLIC bericht heeft. U kunt ook de Alt-toets gevolgd door de O-toets gebruiken. Zo'n combinatie zal hierna worden afgekort tot Alt-O.
U kunt hiermee de folder selecteren die de KLIC levering bevat. Wanneer u in het tabblad Opties al de standaard folder heeft ingesteld waar KLIC leveringen normaal gesproken gevonden worden, dan is deze snel gevonden.
Na selectie en op [OK] te hebben gedrukt gebeurt het volgende:

Het XML bestand/de XML bestanden die onderdeel is van een KLIC levering wordt gelezen en alle informatie eruit gehaald.
Het XML bestand met de netwerk informatie in IMKL formaat, waarbij geometrie in GML formaat is opgeslagen, wordt in het geheugen ingelezen. Na het inlezen worden vectorlagen aangemaakt die eveneens in memory lagen worden geladen.
Oudere KLIC leveringen bevatten per thema meerdere rasterlagen. Deze kunnen nog steeds worden geopend met deze KLIC viewer. Voor alle PNG bestanden die als rasterlagen worden geladen, zal naast het PNG bestand een kleine bestand, de zogenaamde world-files worden aangemaakt. Daardoor kunnen deze plaatjes gemaakt die ligging, annotatie, maatvoering en onderliggende topo bevatten worden ingelezen in QGIS en correct in het kaartbeeld worden gepositioneerd.
De PNG files en in memory vectorlagen worden vervolgens in de goede volgorde geopend in QGIS en zichtbaar in de kaart.
Het KLIC nummer van het KLIC levering wordt toegevoegd aan de lijst van geladen berichten.
De PDF files, waarin begeleidende brieven, detailtekeningen en huisaansluitingen in staan, worden gefilterd op soort in de lijst met bijlagen geplaatst.
Mocht de levering een Eis voorzorgsmaatregel bevatten en toegevoegd worden aan de lijst met brieven, dan krijgt u een waarschuwing.

Het laden van een KLIC bericht die veel informatie bevat kan even duren.

U kunt het zip bestand eerst zelf uitpakken, maar u kunt ook de knop [Open Zip-bestand...] proberen of Alt-Z, de Alt-toets gevolgd door de Z-toets.
Via deze functie kunt u het Zip-bestand selecteren die het ingepakte KLIC bericht bevat. Na selectie pakt deze eerst het KLIC bericht uit en laad het vervolgens in QGIS. werkt deze, dan hoeft U per bericht deze functie slechts 1-maal te gebruiken, gebruik daarna de functie [Open Folder...] dan wordt het KLIC bericht sneller geladen.

Wanneer de lijst met PDF Bijlagen gevuld is kunnen deze geselecteerd en geopend worden met de knop [Open bijlage(n)]. Wanneer de lijst met PDF bijlagen geselecteerd is, kun je door de Ctrl-toets samen met de A-toets tegelijk in te drukken, ineens alle bijlagen selecteren en vervolgens openen met de knop [Open bijlage(n)] of Alt-B.
Daarnaast kunt u ook een bijlage direkt openen door in de lijst van bijlages op een bijlage te dubbelklikken.

Met de knop [Ga Naar] of Alt-G, verplaatst u de kaart binnen QGIS naar de grens van het gebied van het KLIC bericht.
Met de knop [Beste Schaal] of Alt-C krijgt u het bericht, wanneer deze rasterlagen bevat, in de meest perfect mogelijke weergave te zien. Met de knop [Sluit Bericht] sluit u het bericht en de kaartlagen zullen eveneens worden verwijderd uit QGIS.

De vector informatie uit een KLIC levering is opgeslagen in zogenaamde tijdelijke memory lagen. Wanneer je het project opslaat en de volgende keer opent zijn deze lagen normaal gesproken verdwenen. Wanneer echter de plugin Memory Layer Saver is geinstalleerd, zullen de tijdelijke memory layers wel worden opgeslagen. Na het openen van het project zullen de lagen dan wel zichtbaar zijn, maar de KLIC viewer zal dan helaas niet worden gevuld met gegevens uit de KLIC levering.

Met de knop [Afsluiten] wordt de KLIC Viewer gesloten, maar wanneer de KLIC Viewer weer wordt geopend dan is de inhoud bewaard gebleven, m.a.w. alle instellingen worden vastgehouden.

Na het laden zijn standaard alle lagen zichtbaar, je kunt lagen onzichtbaar maken door het aankruisvakje voor de kaartlaag te deselecteren. Het kruisje verdwijnt en de geselecteerde laag is niet langer zichtbaar.

Foutmeldingen

Wanneer er een folder wordt geselecteerd die geen geldig KLIC bericht bevat, krijg je de volgende foutmelding:
Geselecteerde folder bevat geen goed
KLIC bericht of kan niet worden geopend
Vaak blijkt er nog een folder onder de geselecteerde folder te zitten die wel het KLIC bericht bevat.

Over Wion

Algemeen

In Nederland mag er alleen mechanisch gegraven worden wanneer er voldaan wordt aan de wet WION. Doelstelling van deze wet is om graafschade aan ondergrondse netwerken tot een minimum te beperken. Dit gebeurd door diegene die mechanisch graven, in het vervolg grondroerder genoemd, beter inzicht te geven over het voorkomen van kabels en leidingen in de ondergrond. Grondroerders moeten informatie opvragen bij de netbeheerders (beheerders van de kabels en leidingen in de ondergrond) die verplicht zijn om deze te verstrekken.

Geschiedenis

Netbeheerders proberen al lange tijd hun kabels/leidingen te beschermen door diegene die gaan graven te voorzien van informatie. Enkele netbeheerders besloten een centraal aanmeldingspunt in te richten waar gravers gratis een melding konden doen. Deze stichting zonder winstdoelmerk heette het KLIC (Kabel en Leidingen Informatie Centrum).
Grondroerders melden bij het KLIC waar zij wilden gaan graven en het KLIC stuurde gegevens door naar alle netbeheerders met belang, netbeheerders die misschien leidingen en/of kabels in het gebied hebben liggen. De netbeheerder stuurden vervolgens informatie op over de plek waar gegraven werd terug naar de grondroerder.
Het KLIC was succesvol en men was ervan overtuigd geraakt dat hier echt graafschade mee voorkomen werd.

Grondroerders ontvingen echter zoveel informatie dat het lastig was om om die gegevens goed te combineren. Verzekeraars keerden bij schade niet meer (zo snel) uit wanneer de grondroerder vooraf geen KLIC-melding had gedaan. Soms werd het doen van een KLIC-melding alleen nog maar gedaan om verzekerd te zijn bij graafschade en werd de informatie niet meer vooraf grondig bestudeert doordat dit te veel tijd in beslag zou nemen.

De wet WION

Sinds 1 oktober 2009 is de wet WION in werking getreden. Deze verplicht de grondroerder tot het doen van een graafmelding centraal bij het Kadaster. De melding is niet gratis meer, per melding wordt er een bedrag van 12 euro in rekening gebracht (peildatum januari 2026). Het Kadaster verzameld van verschillende Netbeheerders de netwerkgegevens en levert deze terug aan de grondroerder. De RDI is de toezichthouder en deze controleert of grondroerders bij mechanische graafwerkzaamheden wel informatie aanvragen en of netbeheerders voldoen aan de verplichting om op tijd de juiste gegevens te verstrekken. De gehanteerde boetes bedragen tienduizenden euro's.

Sinds 2 januari 2019 wordt de informatie aangeleverd waarbij de informatie wordt opgeslagen in een nieuwe interne folderstructuur. Daarnaast wordt er nu ook vector informatie aangeleverd!

Vanaf 2 maart 2020 wordt de informatie geleverd in formaat v2.2 en bevat deze geen leidinginformatie meer in raster formaat. Alleen de achtergrond is nog een rasterlaag.

3 soorten meldingen

Er kunnen drie soorten meldingen gedaan worden, elk voor een speciaal doeleinde.

Graafmelding: Drie dagen voordat er mechanisch gegraven gaat worden moet deze gedaan worden. Een graafmelding is 21 dagen geldig.
Calamiteitenmelding: Er is sprake van een leiding-/kabelbreuk! Een calamiteitmelding wordt gedaan om zo spoedig mogelijk informatie te krijgen zodat de grondroerder weet welke andere leidingen er ook liggen, zodat daar rekening mee kan worden gehouden tijdens de reparatie.
Orientatiemelding: Voor verschillende doeleinden kan er een orientatiemelding worden gedaan. Vaak ter voorbereiding van graafwerkzaamheden. Een orientatiemelding kan niet gebruikt worden om te gaan graven!

Het doen van een melding

Zowel particulieren als bedrijven kunnen een graafmelding doen. Geregistreerde bedrijven kunnen dit doen via de webservice KLIC-online van het Kadaster. Bij deze dienst kun je op een interactieve kaart aangeven over welk gebied men informatie wenst te ontvangen. Na het doen van een graafmelding ontvangt de aanvrager binnen een dag een email met daarin een link naar de informatie die gedownload dient te worden. Download eerst de gegevens, die in een zip-archief zijn opgeslagen, en pak het zip-archief vervolgens uit naar een folder. Gebruik de KLIC Viewer om het resultaat te bekijken.

Voor het testen van de KLIC Viewer kan een testmelding gedownload worden van https://github.com/kadaster/klic-win/tree/master/Uitleveren/Archief en https://github.com/kadaster/klic-win/tree/master/Uitleveren/Voorbeelden IMKL v2.0.

Licentie en gebruiksvoorwaarden

De KLIC Viewer python plugin is gratis software; U mag het verspreiden en aanpassen volgens de voorwaarden zoals vastgelegd in de General Public License die gepubliseerd is door de Free Software Foundation; Versie 2 of een latere versie is van toepassing.

Gebruik van deze software is geheel voor eigen risico.
De software is echter zorgvuldig gemaakt en ik verwacht dat u er veel plezier aan zult beleven.

Over het Icoon

Hieronder ziet u een grotere versie van het gebruikte icoontje van de KLIC Viewer

Op de achtergrond is de Nederlandse driekleur te zien. Het betreft dan ook een Viewer die vooralsnog alleen voor Nederlandse graafmeldingen gebruikt kan worden.
Nederland loopt internationaal voorop met de uitwisseling van informatie over ondergrondse netwerken.

Op de voorgrond zien we een bak van een hijskraan, deze staat symbool voor mechanisch graven.

Voordat er gegraven mag worden, moet de graver eerst inzicht hebben waar de leidingen en kabels zich bevinden. Voor meer informatie over de wet WION zie ook Over WION.